Hamam Kültürü ve Önemi

05 Ekim 2017 Perşembe, 11:37

Hamam yıkanma amacıyla kullanılan ve özel bir düzenle ısıtılan sıcak suyun yanı sıra aynı zamanda soğuk suyu da bulunan yapılara verilen addır. Hamam kültürü Antik Roma’ya kadar uzanmaktadır. Vezüv yanardağı patladıktan sonra Pompei’de yapılan kazılar bu dönemde Romalılar tarafından kullanılan hamamlar ortaya çıkmıştır. Roma döneminde bulunan hamam kalıntılarında buhar banyosu, sıcak ve soğuk su havuzları gibi yıkanma alanı harici bölümlerde ortaya çıkmıştır. Türk hamamları ise kendilerine has geleneksel yapıları ve köklü geçmişleri ile dünyanın pek çok farklı noktasında talep gören yapılar arasında yer alır. Geleneksel bir Türk hamamının yapı olarak sahip olması gereken üç bölüm vardır. Hamamlar yüzyıllar boyunca yıkanmak, eğlenmek ve sosyalleşmek için kullanılan alanlar oldukları için yapı düzenlemeleri de tüm bu ihtiyaçları karşılayacak şekilde tasarlanmıştır.

 

Türk Hamamı Mimarisi

 

Geleneksel bir Türk hamamında 3 ana bölüm vardır. Hamam giriş yapıldıktan sonra gelen ilk alanda soyunma odaları bulunur. Bu bölümde kişiler kıyafetlerini çıkarıp peştamale sarınırlar. Günümüzde geleneksel şekilde peştamal kullanımın yanı sıra hamama girerken mayo giymek de tercih edilmektedir. Soyunma odasında sonra soğuk bir bölmeden geçilerek genel yıkanma alanına geçilir. Bu alanda her yer mermerdir. Sıcağı uzun süre saklayan mermer alan yıkanmak ve dinlenmek için kullanılır. Yıkanma alanında özel odaların yanı sıra ortak bir bölge de bulunur. Ortak kullanım alanının tam ortasında yer alan göbek taşı masaj ve kese uygulamaları için beklenilen yerdir. Bu alanda dinlenen ve sıcağın etkisi ile cildinin yumuşamasını bekleyen kişiler sonrasında kese ve masaj uygulaması için ayrılan bölmeye geçebilirler. Hamamda yer alan yıkanma alanlarında kurnalar vardır. Kurna adı verilen yerlerde 2 kişi aynı anda yıkanabilir. Hem sıcak hem de soğuk suyun aktığı kurnalar mermerden bir kova şeklindedir.

 

 

Hamam Kültürü ve Toplumsal Etkileri

 

Hamam ritüeli Türk kültüründe oldukça önemli bir yer tutar. Sosyalleşmek ve insanlarla tanışmak için hamama gitmek eskiden oldukça yaygın bir tercihti. İnsanlar bir zamanlar banyoları olmadığından yıkanmak için hamama giderlerken bir süre sonra yaygınlaşan banyo kullanımına rağmen hamamlar popülerliğini korumaya devam etti. Bunun en önemli nedeni ise insanların tanıdıklarını gördükleri, sohbet ettikleri alanlardan birisi olan hamamın mahalle ortamında sosyalleşmek için tercih edilmesidir. Kadınlar gündüz işlerini bitirdikten sonra komşuları ile birlikte hamama giderlerdi. Bu organizasyonlara zeytinyağlı yemekler, meyveler, börekler ve pastalar da eşlik ederdi. Herkesin katkısı ile göbek taşında kurulan sofra, şarkı söyleyenler ve dans edenler mahalle ortamındaki hamam kültürünün vazgeçilmezleri arasında yer alır. Erkekler ise iş çıkışında çalışma ya da mahalle arkadaşları ile hamama giderek günün yorgunluğunu ve stresini atmayı tercih ederler. Bu durumda farklı bir sosyalleşme olarak öne çıkarken uzun yıllar devam eden bir gelenek olmayı başarmıştır. Geleneksel bir kavram olarak herkes tarafından en azından duyulmuş olan gelin hamamı da uzun yıllar boyunca popülerliğini korumuştur. Evlilik öncesinde gelinin yıkanması, ailelerin kaynaşması için organize edilen ve keyifli bir ortam sunan gelin hamamı da Türk hamamı kültürünün önemli bir parçasıdır.

 

Türk Hamamının Sağlığa Faydaları

 

Düzenli olarak hamama gitmek cildin nefes almasını ve gözeneklerinin açılmasını sağlar. Kan dolaşımını hızlandırarak iç organların yenilenmesinde ve oksijen almasında oldukça faydalı olan hamam lenf sisteminin kendi kendini temizlemesini sağlayarak kişinin bağışıklık sisteminin güçlenmesinde de etkili olur. Hamam strese bağlı yorgunluk, eklem ağrılarına da iyi gelir. Anksiyetesi olan kişiler sürekli gergin hissettikleri için kronik sırt ve omuz ağrılarına sahiptirler. Hamama gitmek bu ağrıların azalmasında oldukça etkilidir. Hamam aynı zamanda buhar banyosu etkisi yaptığından dolayı vücutta biriken toksinlerin atılmasını sağlar. Yağ yakımını hızlandıran buhar etkisi sayesinde kilo vermek isteyenler için hamama gitmek oldukça önemlidir.

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir